Browsing articles in "Food for thought"
Jan
7

De komende generatie heeft je nodig – Mijn oproep aan het Graafschap College Doetinchem

In alle vroegte op de eerste (werk)dag van het jaar waren Wim en ik geboekt door het Graafschap College in Doetinchem om hun medewerkers met een prettig ongerust gevoel 2016 in te sturen. Er waren 600 aanwezigen in de Schouwburg van Doetinchem aanwezig.
Ik zag dat als een kans om ieder van hen aan te sporen om zelf op zoek te gaan naar wat de nieuwe generatie nodig heeft in de wereld de zo snel verandert. Niemand kan zich verschuilen achter het collectief; de school, het ministerie of het onderwijs. Iedereen moet ook zelf opzoek gaan naar mogelijkheden en ontwikkeling. Daarom klapte ik voor het einde van mijn presentatie mijn MacBook dicht. Het immense scherm achter mij ging uit. Ik ben op het podium gaan zitten.

gastspreker inhuren doetinchem

Ik keek de zaal in, maakte contact met de mensen op de eerste en vertelde ongeveer:

“Dit ging veel over de mogelijkheden en kansen die technologie ons biedt. Maar waar is de mens in dit verhaal? Technologie is belangrijk en de driver achter de vele veranderingen in de samenleving en de economie. Maar techniek moet wel de mens blijven dienen. We zijn ooit werk gaan doen dat al voor robots en automatisering bedoeld was alleen waren die er toen nog niet. Dus mooi dat ze er nu wel zijn. Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, die zegt het zo mooi; we leven niet in een tijdperk van veranderingen maar in een verandering tijdperken. En dat is precies wat er aan de hand is. De huidige systemen, instituties en instellingen zijn niet klaar voor het nieuwe tijdperk. Jullie zijn mensen-mensen en in het huidige tijdperk ben je een soort gids voor al die jongens en meisjes van de nieuwe generatie. Een gids die ze begeleidt tot de juiste kennis en het diploma. In het nieuwe tijdperk moeten er ander routes, paden en wegen ontdekt worden. Dat is een tijdperk waarin in kennisveroudering steeds sneller gaat en dus de waarde van diploma’s enorm afneemt. Het is een tijdperk waarin vaardigheden als; kritisch en probleemoplossend denken, nieuwsgierigheid, creativiteit en een leven lang leren steeds belangrijker worden. De jongens en meisjes hebben een gids nodig die hen daarbij helpt. Een gids die over diezelfde vaardigheden beschikt. Een gids die een leven lang leert om de jongens en meisjes, van telkens een nieuwe generatie, te helpen de gids in zichzelf te vinden. Kun jij een betere versie van jezelf worden om de ander een betere versie van zichzelf te laten ontdekken? In de Achterhoek zijn er alle velen innovatieve projecten als Achterhoek2020 en de Smarthubs. Verbind je aan die ontwikkelingen. Ga experimenteren, pielen en klooien. Maak fouten want dat is noodzakelijk om de volgende stap te zetten. Wacht niet tot het Graafschap College alles voor je regelt. Je hebt altijd de kans om jezelf in je kracht te zetten. Ga er op uit! De komende generatie heeft je nodig.”

Wacht niet af de keus is aan jou. Het is; Adapt or Die

Jan-Henk als gastspreker

Lees het hele blog op Fountainhead.nl
 

Aug
24

7 oktober geef ik een Why-sessie tijdens Shell LiveWIRE netwerkbijeenkomst

Shell LiveWIREVraag je naar het ‘waarom’ dan vraag je naar moeilijkheden want ‘daarom is geen reden’. Het ‘waarom’, mijn ‘waarom’,  jouw ‘waarom’ het zijn eigenlijk filosofische en spirituele vragen en ontdekkingen. De antwoorden, die je niet zomaar zult krijgen, daar moet je hard voor werken en je kunt het bijna niet met woorden omschrijven. Woorden zijn te hard en te hoekig om de schoonheid van het gevoel van ‘waarom’ te duiden. Dat is een gave die alleen weggelegd is voor de grote dichters onder ons.

Je ‘echte waarom’ gaat terug naar de verbondenheid met jezelf, met het nu, met de grote vragen in het leven. Als het voor ons als individuen dus al zo moeilijk is dan is het niet te doen voor bedrijven. Daarom gaat het zo vaak fout. De ‘Why’ van het bedrijf wordt vaak gezien als een marketing-trucje en niet als de ontdekkingstocht naar het daadwerkelijke bestaansrecht van het bedrijf. De directie, ondernemer of in het slechtste geval de marketingafdeling van het bedrijf kijkt naar de TED-Talk van Simon Sinek en doorloopt de “Golden Circle’. De tool die Sinek aanreikt om te starten met de ‘Why’ gedachten. Het gedachtengoed van Sinek gaat veel verder dan dat.

Daarnaast is Sinek niet de enige die het heeft over de diepste vraag van mens, bedrijf en organisatie. Je komt het veel tegen maar vaak in iets andere bewoordingen. In mijn Permanent Beta sessie heb ik Deepak Chopra, Tony Hsieh, Eckart Tolle en Simon Sinek proberen te verbinden rond het onderwerp ‘Geluk’:

Hoe moeilijk het ook is voor bedrijven, het is mogelijk om je echte ‘Why’ te ontdekken en dan wordt alles wat je doet en hoe je doet voor zowel klant als personeel ineens heel duidelijk. Op 7 oktober ga ik ondernemers inspireren rond het belang van het ‘Why’ voor hun bedrijf zodat ze daarna zelf op zoek kunnen gaan. Dit is de uitnodiging die verstuurd is. Wil je meer weten over ‘Why’ schrijf je dan snel in.

——————
Beste ondernemer,

Waarom doe je wat je doet?
“Dat is een lastige vraag maar wel een essentiële vraag. Zoek binnen jezelf naar wat jij belangrijk vindt, je gevoel is daarbij je kompas. De richting die je op moet, wordt duidelijker naarmate je dichter bij je gevoel komt. En dat is het lastigste wat er is, ondervind ik zelf nog dagelijks. De Why-academie van Simon Sinek heeft mij enige jaren geleden enorm geholpen om te ontdekken wat ik echt leuk vind.” aldus Jan-Henk Bouman.

Inspiratie
Simon Sinek heeft een simpel maar krachtig model, dat start met de ‘golden circle’ en draait om de vraag “Why?”
Succesvolle bedrijven onderscheiden zich van minder succesvolle niet doordat ze betere producten maken, stelt Sinek, maar doordat ze beter kunnen aangeven waarom ze dat doen en wat ze ermee willen bereiken.

Jan-Henk neemt je mee in dit gedachtengoed en laat je met een dosis inspiratie weer naar huis gaan.
Ook zal de onderneemster Brechtje Riphagen haar successen met je delen. Zij is de winnaar van de LiveWIRE award 2013.

Kortom, genoeg reden om naar onze LiveWIRE netwerkbijeenkomst te komen op dinsdag 7 oktober a.s. bij de KvK in Amsterdam. Het programma ziet er als volgt uit:

15.00 – 15.30 Ontvangst
15.30 – 15.40 Opening en welkom
15.40 – 16.10 Informatie over het Shell LiveWIRE programma
16.10 – 17.00 Why? door Jan-Henk Bouman van Fountainheads
17.00 – 17.20 Pauze
17.20 – 17.40 Het succesverhaal van oud-winnaar van de Shell LiveWIRE award: Brechtje Riphagen van Innofuse
17.40 – 18.30 Hapje, drankje en netwerken
18.30 Afronding

Schrijf je meteen in om verzekerd te zijn van een plaats. En ken je een collega- ondernemer voor wie dit programma ook interessant kan zijn? Meld hem of haar dan ook aan. Samen bouwen we aan een netwerk dat niet alleen regionaal en landelijk staat, maar ook internationale verbindingen heeft. Graag tot ziens!

Jun
1

Een open brief over de toekomst van het onderwijs aan Jet Bussemaker van een bezorgde burger

Door Jan-Henk  //  Food for thought  //  9 reacties

Beste Minister Jet Bussemaker,

Ik heb genoten van uw lezing ‘Vaardigheden voor de toekomst’ bij KNAW. Mooi hoe u opende met het verhaal over de Apollo 13. Wat moeten die astronauten in de piepzak hebben gezeten toen de zuurstoftank ontplofte. Wat een creativiteit en veerkracht hebben zij getoond. Gewoon met ducktape en karton een oplossing in elkaar knutselen. En dan hadden ze nog de uitdaging om naar de aarde te komen. Ze bestuurden de Apollo 13 met de hand, ze navigeerden het ruimteschip met zicht op de sterren via de achterkant van de maan naar de baan om de aarde. Het lukte, niet veel later landden ze op aarde. Het was een huzarenstukje. De juiste mensen op de juiste plaats met dezelfde passie in het leven en ook zoals u het omschrijft met de juiste kennis en vaardigheden.

Met deze opening vergelijkt u de Apollo 13 met het ‘ruimteschip onderwijs’. Mooi gevonden deze vergelijking. Ik neem u een stukje verder mee in deze vergelijking en heb wat vragen voor u.

Weet u eigenlijk hoe die zuurstoftank kon ontploffen? Het was een gerepareerde tank uit de Apollo 10. De tank had vele testen ondergaan en iemand heeft de tank goedgekeurd. En juist dit bleek de zwakke schakel te zijn. Eigenlijk een hele domme fout van heel veel hoog opgeleide mensen. De spoel voor het verwarmen van de zuurstof was ontworpen voor 28V/2A raket maar in de Apollo 13 werd 56V/4A gebruikt. De isolatie smolt weg, kortsluiting volgde en de vonk die vrijkwam liet de zuurstoftank ontploffen. Het blijkt maar weer dat iets zo sterk is als de zwakte schakel. En dat brengt me bij het onderwijs, onze zuurstoftank voor de toekomst.

Nu het leenstelsel er is heeft u 1 miljard euro budget te besteden las ik in uw persbericht. De studenten financieren het onderwijs van de toekomst mee middels een studievoorschot wat anderen weer een leenstelsel noemen. Het hoger onderwijs doet ook een duit in het zakje door een voorfinanciering van €200 miljoen te doen. Of het allemaal handige keuzes zijn daar lopen de mening over uiteen en de tijd zal het uitwijzen. Dus 1 miljard te besteden voor het hoger onderwijs. Een tipje van de sluier, waar u het geld in gaat investeren, licht u op in uw persbericht. Een citaat:

In totaal komt er een bedrag oplopend tot maximaal €1 miljard vrij om te investeren in beter en uitdagender onderwijs. Daarbij valt te denken aan intensievere begeleiding, meer contacturen en beloning voor wetenschappers die goed lesgeven. Ook versterking van de opleidingscommissies, meer excellentietrajecten en betere internationale studiekansen behoren tot de mogelijkheden. De investeringen worden gekoppeld aan de strategische plannen en kwaliteitsafspraken met de hogescholen en universiteiten. Om snel te kunnen beginnen met investeren financieren de hogescholen en universiteiten de eerste drie jaar €200 miljoen voor. Studenten en docenten krijgen instemmingsrecht op de hoofdlijnen van de begrotingen van de instellingen, omdat verbetering van kwaliteit gezamenlijke verantwoordelijkheid is van studenten, medewerkers en besturen.

Hieruit blijkt dat u al het geld gaat investeren om het huidige hoger onderwijs op een hoger niveau te krijgen. In uw persbericht noemt u het; ‘om te investeren in beter hoger onderwijs’. Dus ik kan concluderen dat het hoger onderwijs momenteel niet goed is. U gaat het repareren en de verbetering van de kwaliteit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van zowel docenten, medewerkers, besturen en studenten en ik neem aan ook de politiek. Terug naar uw analogie met de ruimtevaart waar u en ik zo enthousiast over zijn. U kunt net als ik ervan uitgaan dat het team dat de reparatie aan de zuurstoftank had uitgevoerd ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid hadden voor de kwaliteit van het geheel. Immers gaat het niet alleen om de bemanning want die lassen en bouwen zo’n tank niet. Ieder heeft zijn rol in het team. En de kwaliteit wordt bepaald door de zwakste schakel. En van te voren weet je niet waar die zit. Weet u de zwakste schakel in uw ‘zuurstoftank’ te vinden? Waarom gebruikt u eigenlijk nog deze oude ‘tank’ met al zijn structuren, culturen, en zwakke plekken? Kun je als je ergens te dicht op zit nog wel zien hoe de toekomst eruit zal zien. Hebben uw adviseurs wel voldoende afstand tot het onderwerp? U begrijpt al dat dit retorische vragen zijn. In uw lezing laat u zien dat u verder kijkt dan de korte termijn. Alleen is het nog niet radicaal genoeg. Het gevaar dreigt namelijk dat u uw ‘zuurstoftank’ gaat repareren en dat deze best door allerlei tests heen komt. Het is echter een werkende 28V/2A tank terwijl anderen allang op 56V/4A draaien. Ik denk dat u te veel uw oor te luister legt bij de mensen die te dicht op het systeem zitten. Ook al doet u binnen deze zuurstoftank alles goed dan kan alles nog fout gaan. Het zogehete ’Innovator’s Dilemma’

U kent vast Clayton Christensen wel. Hij is schrijver van het boek ‘The Innovator’s Dilemma’ en professor bij de Harvard Business School. Hij is de bedenker van het concept ‘disruption’. En in 2013 stond hij al nummer 1 op de lijst van ‘Thinkers50’ Hij houdt zich bezig met de vraag; Waarom kun je als bedrijf of instelling alles goed doen en toch out-of-business raken? Aan de hand van een voorbeeld neem ik u mee in een deel van zijn theorie. Net als u kies ik een verhaal uit het verleden, een deel uit het verhaal van Clayton Christensen. Een belangrijk verhaal want het vertelt iets over de toekomst van het onderwijs.

In 1807 kwam het eerste succesvolle commerciële stoomschip de Hudson opvaren. Het was handiger voor de binnenvaart, want er was niet altijd voldoende wind voor de zeilschepen en de wind waaide ook niet altijd uit de goede richting. De stoomkracht was een ‘disruptive innovation’, een ontwrichtende innovatie, voor de binnenvaart. Men kon zelf zijn koers en tijden bepalen en was niet meer afhankelijk van de wind. In die tijd was iedereen het er over eens dat de stoomkracht nooit de zeilschepen die over de oceanen voeren zou kunnen vervangen. Het was minder betrouwbaar, het kon niet ver genoeg komen en het was veel te duur.

In 1819 was de technologie sterk verbeterd en maakte de SS Savannah de eerste Antlantische oversteek. Weliswaar was dit nog een combinatie van stoom en zeilen en werd er nog het meeste gevaren op de zeilen. De traditionele zeiltransportbedrijven hebben altijd de combinatie gezocht. Ze hebben nooit een volledig stoomschip gebouwd. En daarvoor hebben ze een grote prijs moeten betalen. Want in 1900 kwamen de stoomschepen die zonder zeilen de oceanen overstaken. Ze waren sneller en klanten stapten al snel over naar deze nieuwe bedrijven. Geen van de traditionele zeiltransportbedrijven overleefden deze ontwrichtende innovatie. Het hybride model blijkt keer op keer niet te werken voor de lange termijn, er is maar één koetsenbouwer doorgegroeid autofabrikant. En dit is ook het gevaar in het hoger-onderwijs. Wat de stoomkracht was voor de zeilboten aan het begin van de 20e eeuw is online-educatie nu aan het begin van de 21e eeuw voor het hoger onderwijs. Veel universiteiten maken een hybride model, ze bieden naast wat ze al deden ook online-educatie aan. Alleen veranderen ze het huidige model niet. Ze zorgen niet voor kosten- en tijdsbesparing bij de student. Sterker nog; het wordt alleen maar duurder nu het leenstelsel er doorheen is. Het hoger-onderwijs is klaar voor disruptie! De diverse MOOC’s, waar u in uw lezing ook over spreekt, kloppen aan de deur, gevolgd door initiatieven als de “University of the People”. En dan ontstaan er ook on-the-job-education initiatieven. Intel en GE hebben hun eigen universiteiten en onze eigen NS is onlangs ook met een eigen opleiding gestart. Allemaal initiatieven die niet doen aan hybride systemen. Ze komen ogenschijnlijk als kleinere en zwakkere initiatieven de markt op. Ze richten zich eerst op studenten die nooit naar een traditionele universiteit zouden gaan. Christensen noemt dit een non-consumer markt. En ineens groeien ze door als volwaardige partij en dan staan de dominante partijen met lege handen.

Neem alstublieft afstand voordat u uw miljard gaat uitgeven. Want op is op en er liggen zoveel andere kansen voor het onderwijs dan de route die u lijkt in te slaan. Christensen heeft in vele interviews aangegeven dat het hoger onderwijs compleet verstoord gaat worden. Hij ontziet zijn eigen universiteit hierbij niet. Leg bij hem of tenminste bij zijn theorie uw oor te luister. Dat hebben bijvoorbeeld Steve Jobs en Andy Grove, de CEO van Intel, ook gedaan en dat heeft ze geen windeieren gelegd. Deze theorie laat u met andere ogen naar de huidige kijken. Weet u dat u nu zelf met het leenstelsel het hoger-onderwijs versneld zal ‘verstoren’. U maakt het duurder voor de student. De ontwikkeling van de technologie zal uw investering, die u wilt doen in de huidige zuurstoftank, inhalen. De technologie zal ervoor zorgen dat onderwijs gedemocratiseerd wordt, dat het niet meer schaars is en dat het betaalbaar wordt. Is het in dit geval dan niet verstandig om te investeren in ontwikkelingen waar iedere jongere maar ook volwassene wat aan heeft? Het huidige systeem is maar voor een select gezelschap. Een gezelschap dat de ‘onderwijsroute’ van diploma’s heeft doorlopen. Ze hebben een toegangspapiertje ontvangen doordat ze getest zijn op kennis en niet zozeer op vaardigheden. Zou het niet mooi zijn als iedereen die al specifieke vaardigheden heeft ontwikkeld toegang krijgt tot deze kennis? Want iedereen moet een levenlang blijven leren, zegt u in uw lezing, en daar ben ik het helemaal mee eens. En zoals u dat ook zegt betekent dit dat je goede vaardigheden moet aanleren. Als u het mij vraagt moeten we met name kritisch, probleemoplossend en creatief leren denken en nieuwsgierig blijven. Deze vaardigheden zijn de basis voor een leven lang leren. Daarom zou het primair en voortgezet onderwijs op de schop moeten. Hier begint namelijk de ‘lancering’ van deze vaardigheden. Dit is de zuurstof voor ieder individu. En momenteel leren we deze belangrijke vaardigheden af. Motivatieonderzoeker Rob Martens en hoogleraar onderwijspsychologie zet grote vraagtekens bij het aanbod gedreven onderwijs zoals we dat nu kennen. Hij vergelijkt het idee dat alle leerlingen perse door dezelfde mal moeten zoals het vaak gebeurt in klassikaal onderwijs. En dan worden de individuen getoetst alsof het de productie van auto’s betreft. Hij zegt dat we onder ogen moeten zien dat we een samenleving krijgen waarin altijd alles direct opzoekbaar is.
De realiteit is dat al die kennis er is. Als je inziet waarom je iets moet leren dan onthoud je dat veel beter dan wanneer iemand gedwongen wordt om te leren omdat een ander dat belangrijk vindt. Hij pleit ervoor dat we iets moeten met deze fundamentele verandering, die groter is dan de boekdrukkunst. We moeten leren hoe we ons hier toe verhouden. Hij geeft aan dat de ideale school een school is waar kinderen vooral uit nieuwsgierigheid leren en wanneer zij er aan toe zijn. Je kunt kinderen niet dwingen iets interessant of leuk te vinden. Door het er in te stoppen of in te slijpen kun je die wil tot leren en die nieuwsgierigheid weleens verstoren. En dat gebeurt momenteel te veel in het onderwijs. Een keuze volgen die niet de keuze van je hart is leidt tot erg ongemotiveerde werknemers. Mooi gezegd en dat onderstreept ook de visie van onderwijsvernieuwers als Sir Ken Robinson en anderen.

Stel nou dat u die miljard dus niet in het hoger onderwijs stopt maar in het begin van de nieuwe generatie. Dan zijn er over 10-15 jaar medeburgers met vaardigheden die problemen kunnen oplossen waarvan we nu nog niet kunnen bedenken welke dat zijn. Dan hebben we de jongeren van uw wensbeeld waaraan u in uw lezing refereert. Dan zijn we die creatieve dwarsdenkers en constructieve neezeggers en de ‘Competente rebellen’ en de mensen die durven tegendenken en tegenspreken. Dan heb je een goed team dat klaar is voor de toekomst dat gewoon aan blijft sluiten bij de veranderingen die continue zijn en sneller zullen gaan dan we nu voormogelijk houden.

En stel nou dat u het hoger onderwijs gaat ‘in-sourcen’ via de MOOC’s en andere snel opkomende ontwikkelingen. Gewoon de beste professoren van de wereld online de collegezaal binnen halen. Handig inspelen op de disruptieve golf die eraan komt. Niet krampachtig het oude in stand houden maar het nieuwe ontdekken. Met een nieuw team. Want denkt u dat de bestuurders en beleidsmakers in het onderwijs allemaal dezelfde passie in het leven hebben? Dat u de juiste mensen op de juiste plek heeft zitten? Is er voldoende kennis en vaardigheid aanwezig om met ducktape en karton de boel te laten ‘landen’ of misschien beter te laten ‘opstijgen’? Staan ze open om een levenlang te leren? Als dat zo was dan hadden we toch geen probleem gehad?

Terug naar de Apollo 13. De aansluiting van de 28V/2A zuurstoftank paste niet meer op de 56V/4A van de Apollo 13. Ik ben bang dat deze geschiedenis zich herhaalt. Daarom schrijf ik u deze open brief.

Met vriendelijk groet,

Jan-Henk Bouman
Bezorgde burger

 

Bronnen:

http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/toespraken/2014/03/17/lezing-minister-bussemaker-bij-symposium-knaw-vaardigheden-voor-de-toekomst.html

http://www.rijksoverheid.nl/nieuws/2014/05/28/studievoorschot-maakt-investering-tot-1-miljard-mogelijk.html

http://www.nytimes.com/2013/11/03/education/edlife/online-education-as-an-agent-of-transformation.html?pagewanted=1&_r=1&

http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1346911

http://www.wired.com/2013/02/mf-clayton-christensen-wants-to-transform-capitalism/all/

http://www.bbc.com/news/technology-27117597

http://www.ted.com/talks/ken_robinson_says_schools_kill_creativity

May
25

Kies je voor het geluk van je kind of voor diploma’s?

Wellicht een vreemde vraag. Eigenlijk wil je het niet kiezen maar wil je beide voor je kind. Want dat is toch het allerbeste? Een diploma en een gelukkige tijd, een gelukkig leven, plezier hebben en kunnen genieten. Maar wat als dat laatste er niet is? Ga je dan alleen voor het diploma ten koste van het geluk of ga je voor het geluk ten koste van het diploma? Een dilemma waar als je er niet mee te maken hebt niet over na hoeft te denken. Maar bij onze jongste zoon werden we geconfronteerd met een steeds minder gelukkig kind.

Op een dag zit je zoon (14) in de woonkamer in de de zitzak lamlendig voor zich uit te staren en zegt; “Weet je, ik zit deze vier jaar nog wel even uit voordat ik weer over het leven ga nadenken.” Op zich niet zo’n hele rare opmerking maar met onze context sloeg dit in als een bom. Al sinds groep 5 heeft Bas buikpijn ontwikkeld doordat hij naar school moest. Hij kon aardig meekomen op school en mocht daarom ook aan allerlei plus-groepen meedoen. Dit voelde als een straf voor hem. Meer en ander werk doen met dezelfde uitkomst: “De som snap ik best alleen ik doe er nu veel langer over om deze te verklaren en dat terwijl de anderen sneller klaar zijn”. Hij vond het ook niet leuk om op deze wijze bijzonder te zijn. Hij kreeg onbegrijpelijke kwaaltjes, klachten en dat kwam soms tot uiting doordat hij boven de wc-pot aan het overgeven was. De dokter had er geen verklaring voor. Langzaam kwamen wij er achter dat het wellicht door school zou kunnen komen. Dan zit er maar een ding op een andere school zoeken. Alleen dat wilde hij beslist niet, want hij had veel vriendjes in de klas die ook bij ons in de buurt wonen. De school was bij ons om de hoek. Hij had geen hekel aan school maar alleen aan de leermethoden. Wellicht is het handig voor de context om te weten dat Bas zichzelf heeft leren lezen toen zijn 2 jaar oudere broer leerde lezen en dat als hij zich ergens in verdiepte de stof snel tot zich nam of het nou taal of rekenen was. Hij sloot zijn lagere school af met een vrij hoge score. Wij wilden het risico niet nemen om hem uit zijn sociale omgeving te halen, dat was namelijk het leukste van school voor hem. Bij een andere school zou hij misschien met lege handen; en geen leuke sociale omgeving en school niet leuk vinden. Met de lagere-school hebben we gezamenlijk gezocht naar een aanpak waar Bas goed in kon gedijen. Geen klasoverstijgend werk (dat was niet mogelijk) maar wel wat verdieping om hem uit te dagen en vooral wat andere verantwoordelijke werkzaamheden in de klas en school. Zoals helpen met kopiëren, hij zat bij het schoolpersbureau en dat soort zaken. Zo is hij toch nog redelijk goed en met wat minder kwaaltjes de lagere-school doorgelopen.

Twitter3 (1)

Dan moet je gaan zoeken naar een middelbare-school. Zijn broer zat al op het Atrium bij het tweetalig VWO en dat vond hij ook interessant. Het tweetalige sprak hem erg aan. Hij wilde de Engelse taal beter gaan beheersen dat vond hij wel een uitdaging. Alleen is het Atrium, net als 99% van de andere scholen, een vrij conservatieve school met een leraar voor de klas en dertig luisterende leerlingen die braaf huiswerk moeten maken. Ze willen daar geen zesjes cultuur en verwachten werklust en goede cijfers. Natuurlijk waren er ook andere scholen zoals het Vathorst College of de Amersfoortse Berg maar Bas was resoluut en zag hier zijn kansen. Eenmaal op school wenste hij geen hulp met huiswerk en het maken van een planning, Hij wilde de verantwoording krijgen om het allemaal zelf te doen. In eerste instantie gingen zijn cijfers op en neer maar elke keer wist hij ze goed op te halen en liet hij goede cijfers zien. Hij deed steeds het minimale van wat er van hem verwacht werd en als dat net te weinig was dan haalde hij dat wel weer op. Niets aan de hand zou je zeggen. Nou, niet echt. Zijn buikpijnen namen weer toe, hij werd apathisch en niets kon hem meer. Hij deed wat hij moest doen. Zijn onbegrip over het concept school nam toe waardoor hij steeds minder blij en vrolijk werd. Hij ging toch nog met een goed rapport naar de tweede. Eindelijk zomervakantie, dan kan even de druk eraf. Hij kon weer even zichzelf zijn. Naarmate de schooltijd dichterbij kwam nam de druk weer toe en de vrolijkheid werd minder en de kwaaltjes namen toe. Tijdens het begin van het tweede jaar moesten we hem weer een paar keer thuishouden omdat hij echt ziek was van school, je denkt eerst dat het de aanstelleritis is. Alleen als je zo slap bent dat je je bed niet meer kunt uitkomen en je ligt te rillen als een rietje dan is er meer aan de hand. Vreselijk om aan te zien. Dan zit je met je handen in het haar als ouders. Je ziet je vrolijke zoon, die zich in de vakanties ontpopt als zichzelf, afglijden in gevecht met zichzelf en het systeem. Gesprekken met school voor een andere aanpak hadden niet veel resultaat. Zij zijn er niet voor de buitenbeentjes die andere aandacht nodig hebben. Er moest iets radicaal anders, zo kon het niet langer.

Bij Permanent Beta heb ik regelmatig met Operation Education middagen georganiseerd. Zij brengen onderwijsvernieuwers bij elkaar om vernieuwingen in het onderwijs waar te maken. Daarvoor had ik de TEDtalks van Sir Ken Robinson gezien die verklaart dat het westerse onderwijssysteem zorgt voor het verlammen van de creativiteit en nieuwsgierigheid. Met deze informatie in het achterhoofd keken we naar Bas en zagen wij wat het effect van het schoolsysteem op hem was. Wij brachten het idee van een democratische school in. Maar hij wilde er niets van weten. “Ik wil niet bijzonder zijn en anders zijn.” En natuurlijk bracht hij ook weer in dat hij niet uit deze klas wilde. Maar goed, een zaadje was gepland.

Datzelfde jaar, ging na twee weken kerstvakantie, de schoolbel natuurlijk weer en dat was een omslagpunt voor hem. Hij had besloten om in een lamlendige volgzame modus te gaan. “Ik aanvaard dat ik dit allemaal moet doen van de wet. Ik doe het minimale. Huiswerk maak ik niet meer want dat vind ik geen leren. Het maakt me niet uit of ik strafwerk krijg of na moet blijven dat hoort erbij. Ik zorg dat ik over ga en na deze school begint mijn leven wel weer. Ik kom de tijd wel door.” Dat hakt erin als je dit terug ziet komen in zijn gedrag. Dat wil je niet als ouder. Je wilt dat je zoon nu leeft. Dat hij gaat sporten en zich niet gaat isoleren. Dat hij plezier maakt en niet lamlendig voor zich uit gaat staren. De eerste tijd kijk je het aan en laat je hem. Maar na zijn opmerking: “Weet je ik zit deze vier jaar nog wel even uit voordat ik weer over het leven ga nadenken.” wil je toch een verandering forceren. We hebben hem bewust proberen te maken dat het leven er elke dag is. En dat je altijd zelf de keus hebt om er iets van te maken. Daar was hij het niet mee eens. “Want elke dag moet ik naar school met bijkomend werk en dat is momenteel de basis van mij leven.” Wat moet je daar nou tegen inbrengen? Onze zorg werd alsmaar groter want het had geen positief effect op hem. Totdat hij, na de meivakantie, net nadat hij 15 jaar geworden was, bij ons kwam informeren over een andere school. Eindelijk er was een opening. Dit voelde als een doorbraak. Hij stond open voor een ander leersysteem en andere school. Voor ons altijd het uitgangspunt dat hij zonder dwang zelf de keuzes moet maken die hij denkt dat goed is. Wij willen helpen, ondersteunen, motiveren en enthousiasmeren, maar de keus moet uit hemzelf komen. Ook voor Sven zijn oudere broer. Wij sturen nooit op cijfers of controleren het huiswerk. Wel willen we helpen met huiswerk, het plannen van de agenda, etc. Wij zijn er onvoorwaardelijk voor ze maar we geloven dat iets intrinsiek gemotiveerd gedaan moet worden, het moeten eigen keuzes zijn dan staan ze er zelf achter. Als eerste dachten wij aan de democratische school waar alles radicaal anders is.

Toen we ons nog meer in dit schoolsysteem zijn gaan verdiepen bleek al snel dat dit hem zou kunnen passen als een jas. Het gaat er bij deze scholen niet om om je voor te bereiden op een leven maar het is het leven zelf al. Je leeft er niet voor later maar voor nu. Het is leren zonder dwang, testen en een curriculum. Een school zonder machtsverhoudingen. Iedereen is gelijk en iedereen beslist mee over alle regels, iedereen heeft hierin een gelijke stem. Deze scholen gaan ervan uit dat het de functie van een kind is om zijn eigen leven te leiden en eigen leerweg te bepalen en niet het leven of leerweg dat de opvoeder voor ogen heeft en wat hij/zij het beste voor het kind vindt. Leerlingen zijn vrij om te kiezen wat ze doen met hun tijd. De begeleider fungeert als een hulpbron. Het leerdoel is van de leerling zelf. Niemand kan voor of achter lopen. Een ieder volgt zijn eigen natuurlijke ontwikkeling wat leidt tot een hoger welbevinden en gemotiveerd gedrag. Het leidt tot intrinsieke motivatie waardoor leren diepgaander, makkelijker en leuker wordt. Bij deze scholen zijn er geen beloningen of straffen want dat gaat ervan uit dat presteren een doel is en niet het bekwamen. Kortom het is 180 graden anders dan het ‘normale onderwijs’ systeem. Het is een heel ander paradigma en dat is voor mijzelf in eerste instantie ook wennen. Je wilt het vergelijken met het huidige maar dat kan niet. Je verlaat deze democratische scholen niet per se met een diploma tenzij je dat zelf wilt. Wil je VWO, HAVO of VMBO examen doen dan kan dat. Je hebt een vraagplicht en dat betekent niet dat ze daarna alles voor je regelen, wel begeleiden je tot de goede keuze die uit jezelf komt. Wel moet je zelf veel regelen en dan ondersteunen ze je om dat te behalen. Lessen zijn optioneel als je er geen zin in hebt of iets anders wilt doen dan kan dat. Niemand bepaalt jouw pad. Dat ontstaat vanzelf, het gaat uit van de autonomie van de leerling. Je uren deel jezelf in als je er maar 26 per week hebt en de woensdag heb je vrij inclusief tien snipperdagen. Is dit systeem nieuw? Nee hoor, alleen wat minder bekend en het is particulier en dat maakt de keus moeilijker. De onderwijsinspectie weet niet zo goed wat ze ermee aan moeten. Onze eigen Beatrix heeft op de voorloper van de democratische school gezeten.

Bas was vlak na de meivakantie van 2014 naar de open dag bij de democratische school “De Ruimte” in Soest gegaan. Ze bestaan inmiddels meer dan twaalf jaar en krijgen goede beoordelingen van de onderwijsinspectie. Bas zijn eerste reactie was; “Awesome”. Er viel een druk van hem en ons af. Het werd direct duidelijke: Dit is zijn weg.

Na het bezoek aan deze school zei hij: “Ik ga de eerste paar maanden rustig aan doen om even tot rust te komen”, dat zegt genoeg. Hij was er aan toe en wil eerst even rust. Op de Ruimte noemen ze dat ontscholen, de een heeft er langer de tijd voor nodig dan de ander. Al jaren moest hij leven in een structuur dat hem verlamde en demotiveerde. We zagen hem na een paar weken al ontkiemen en hij kreeg er weer zin in. Zelfs die 11km fietsen vindt hij geen probleem. En dat is, geloof me, heel veelzeggend want hij wilde bijna niets meer. Er wordt les gegeven in oa Sterrenkunde en Filosofie. En die lessen wil hij wel volgen. Verrassend om te horen dat hij zin heeft om lessen te volgen.

Afgelopen tijd ben ik tijdens verschillende gesprekken over deze keus voor gek verklaard dat ik mijn kind niet ‘aflever’ met een concreet diploma, wat overigens wel tot de mogelijkheden behoort voor elk niveau. Ook vrienden en klasgenoten van Bas snappen zijn keus niet en hier ondervond hij druk van.

Bas zelf zegt; “Het huidige schoolsysteem lijkt wel een religie, iedereen gelooft dat dit het beste voor je is. Dat school je voorbereidt op het leven, het leven met een goede baan. Maar wat is een goede baan? Dat is toch iets doen wat je leuk vindt. En dat ga ik op deze school nu al doen.”

Eigenlijk heeft hij gelijk. Net als bij veel religies is het moeilijk om uit je eigen denkkader te stappen. Helemaal als geloof wordt gezien als ‘de waarheid’.

De waarheid is relatief. Gaat de zon op of onder? Zeg het maar….

Bij Bas gaat de zon gelukkig weer op. Wij kiezen nu voor het geluk. En die diploma’s dan? Dat zien we dan wel weer. Zelf was ik een school-drop-out en ben toch aardig terecht gekomen. En wat is eigenlijk goed terecht komen?

Update:
Naar aanleiding van mijn dit blog kreeg ik veel appjes, dm en FB berichten van ouders van wie hun kinderen ook worstelen met het huidige schoolsysteem. Ik kan alleen maar uit eigen ervaring spreken. Bas heeft zichzelf in hele korte tijd weer teruggevonden en is van een redelijk apathisch persoon een actief persoon geworden. Zelfs zo actief in plannen maken dat hij afgelopen week met een vriendje van Maastricht naar Friesland is gefietst in 6 dagen. Dit was nooit gebeurd als deze knip niet in zijn leven was gemaakt.

Update:
In de zomer van 2015 is hij met een groepje van school met de trein naar Berlijn gegaan en van Berlijn naar Warschau gefietst, 600km. Ze gingen naar de EUDEC waar alle democratische scholen in Europa samenkomen. En daar wilden ze bij zijn. Bas heeft zichzelf terug gevonden en zoekt steeds het avontuur. Hij heeft het liften als ultiem middel van vervoer ontdekt. Hij gaat deze zomer (2016) al liftend naar een Sziget, een festival in Hongarije, gewoon voor het avontuur. Ester en ik krijgen vele spiegels voor. Natuurlijk vinden wij dit soort dingen eng. Maar wij willen niets verbieden, vooral als het is dat we onze eigen angst projecteren. We proberen wel de goede vragen te stellen zodat het veilig en doordacht gebeurt. Maar Bas heeft zijn vrijheid gevonden en die geeft hij niet meer terug. Prachtig om te zien.

Kortom ik gun het ieder kind om zichzelf te ontdekken en te ontwikkelen via hun eigen intrinsieke leerweg. In ieder geval is het goed dat er steeds meer alternatieven ontstaan. Nu ook in Eindhoven http://www.doe040.nl/uncategorized/het-is-zover/

Feb
19

iPhone registratie: Innovatie- en trendsessie bij businessclub

Toch gaaf wat zo’n smartphone allemaal kan. Ik heb een klein statief gekocht en mijn sessie integraal opgenomen. Het volume van het geluid heb ik in iMOvie iets moeten verhogen maar het resultaat vind ik zeer acceptabel.

Het was een sessie in februari 2014 voor de businessclub van de Golfclub Zeewolde. De onderwerpen waren uiteenlopend. Van robotica tot nanotechnologie van de wet van Moore tot de deeleconomie. Kortom een inspiratieboost om ondernemers te laten ontdekken dat ze meer vanuit de toekomst moeten leren dan te kijken naar het verleden.

Lees ook het blog op de website van Fountainheads. Hieronder kun je de video bekijken:

Jan
12

Is Artificial Super Intelligence onze laatste uitvinding? Singularity onder de loep genomen

De technologische singulariteit is nabij, dat is het moment dat de machine slimmer is dan de mens. De een is daar positief over de ander ziet echt het meest slechte scenario voor zich; het wegvagen van de mensheid.

“Je krijgt geen tweede kans met Artificial Super Intelligence (ASI). De planeet delen met slimmere ‘wezens’ dan wij is een groot gevaar” zegt James Barrat in dit interview. De ontwikkelingen gaan in een hoog tempo door terwijl het publiek geen idee van de gevaren heeft. James Barrat roept in zijn boek ‘Our last Invention’ en in onderstaand interview iedereen op om zichzelf te informeren over de wereld die zich zal ontvouwen als Artificial Super Intelligence daar is. Ieder zijn toekomst hangt af van de stappen die we zetten. Net als in de tijd van de nuclaire wapens en kernenergie er moet een bredere discussie komen volgens Barret.

Is dit een logische stap in onze evolutie? James Barrat zegt van wel na de homosapiens is de stap gezet naar synthetische intelligentie. Een nieuw soort dat slimmer is dan dat wij kunnen voorstellen en dat de mensheid zal vervangen. Geen fijn vooruitzicht voor ons als mens. Dus volg zijn oproep en verdiep je in de wereld van Artificial Intelligence.

Maak een eerste stap door dit interview te bekijken.

Als je dan nog meer wilt weten is het zeker goed om tijd te besteden aan de documentaire “Singularity or Bust”. In deze documentaire wordt Dr. Ben Goertzel gevolgd in zijn zoektocht naar AI en ASI. Goertzel zegt dat na de Singularity ASI een nieuwe vorm aanneemt die we nu met onze huidige mogelijkheden niet kunnen inschatten. De een beweert dat het de redding wordt en de mensheid verder brengt. De ander heeft het Terminator scenario voor ogen en ziet de ‘wipe-out’ van de mensheid snel dichterbij komen.

Singularity Or Bust from Raj Dye on Vimeo.

Zeer interessante documentaire. Die je achter laat met de vraag; Moeten we dit willen? Moeten we dit risico lopen? Is er wel tijd voor een ethisch debat? En als dat debat er is zal dat innovatie kunnen stoppen. Innovatie gaat altijd door ook zonder jou.

Er is veel geld, man- en denkkracht nodig om ASI te bereiken. Alle drie is in grote hoeveelheden aanwezig. De exponentiële groei van technologie gaat zo snel, sommigen spreken zelfs van een exponentiële groei binnen een exponentiële groei. We weten niet precies wat er in de Willie-Wortel centra over de wereld gebeurt. Maar een ding is zeker vele werken aan AI en ASI en ieder vanuit een verschillend uitgangspunt. Ray Kurzweil gaf ooit aan dat de uitvinding van vuur de mens heeft geholpen maar je kunt er ook steden mee afbranden. Anders gezegd er zit altijd een dark-side aan elke uitvinding. Als er een AI-soort op aarde komt die tig keer slimmer is dan wij, wil deze dan samenwerken met ons of niet? Ik denk van niet. We kunnen momenteel met onze gewone intelligentie niet eens de vrede bewaren. Maar ik word graag verrast rond 2045, want dan is het ASI here to stay.

Update 15-1-2014:
Een world wide web voor robots om van elkaar te leren en informatie te delen wordt is voor de eerste keer getoond. Het wordt RoboEarth genoemd. Het doel is dat robots op deze manier een gezamenlijk brein hebben. Meestal worden robots geprogrammeerd voor één taak. Nu kunnen ze leren van andere robots waardoor ze kunnen inspelen op veranderingen meldt de BBC.

Dec
12

De eerste impressie van Innovation Day 2013

Het was een enorme kick. Het podium was groot.

De zaal was goed gevuld.

En de reacties fijn:

Ik heb het over de Wake-Up Call die ik samen met Fountainhead Wim van Rooijen mocht geven tijdens Innovation Day 2013. De video’s en een uitgebreider blog komen binnenkort online maar mijn Storify over de dag wilde ik jullie niet onthouden:

 

Dec
7

Video-impressie van de ‘Vier de Vrijdag’ bij Onplaza

Vrijdag 22 november 2013 mocht ik een aantal ondernemers meenemen in wereld van de technologische exponentiële groei. Mirjam Boode heeft de 35 minuten in een video van 4,5 minuut gekregen. Heel knap gedaan vind ik. Bekijk de impressie hieronder:

Mijn slides zijn niet altijd duidelijk in de video. In mijn Storify hieronder staan de slides:

Nov
22

Mijn Peter Diamandis en Singularity University dag op Storify

Donderdag 21 november was Peter Diamandis, de oprichter van oa de Singularity University, naar Nederland gehaald door Yuri van Geest en Deloitte. Zelf mocht ik die dag bij twee sessies aanwezig zijn. Komende weken ga ik een blogserie schrijven over het gedachtegoed van Peter Diamandis.

Oct
12

Wat delen doet.

Foto: Ester Overmars

Foto: Ester Overmars

Voor de weekendboodschappen rijd ik rond 18uur naar de Jumbo op het Neptunusplein. Het is de eerste echte herfstdag van het jaar. Het schemert nog net niet maar met al die druppels in de lucht en op m’n autoraam is het voor mijn gevoel al nacht. Het liefst lig ik al in mijn warme bed maar dat zal nog wel even duren. Na een aantal rondjes parkeerplaats vind ik een parkeerplekje. Ik blijf nog even in de auto zitten met de ijdele hoop dat de regen zal stoppen. Ik check nog even mijn Facebook en Twitter maar de hoop op zon en warmte laat ik varen. Ik loop met versnelde pas en een paraplu boven mijn hoofd naar de ingang van de supermarkt. In mijn haast zie ik nog wel de verkoopster van de straatkrant die vandaag ineengekrompen op een emmer zit. In mijn pas naar de boodschappenkarretjes bedenk ik me in een flits dat ik geen kleingeld bij me heb. Ik sta te hannesen met mijn tas en paraplu en vind niets in mijn zakken. Vanuit mijn ooghoeken zie ik in de supermarkt een lege tafel staan, ik snel daarheen zodat ik droog een euromunt in mijn tas kan zoeken. Zoals je weet ben je zonder winkelwagentje niets als je de weekendboodschappen moet halen. Schijnbaar kijk ik beteuterd om mij heen als ik geen muntje vind en voordat ik een oplossing kan bedenken zie ik een uitgestrekte hand. Ik volg die hand en kijk in de ogen van een trillende vrouw die nog steeds ineengekrompen op een emmertje zit. In die hand heeft ze de oplossing voor mijn probleem. Ik accepteer haar aanbod en even verdwijnt de kou en regen voor mij. Die avond heb ik een heel ander gevoel tijdens het boodschappen doen. Wat lief en aardig dat zij mij het vertrouwen gaf, dat zij zonder duidelijke afspraak mij hielp, ze had dat niet hoeven doen. Maar zij heeft waarschijnlijk de ervaring dat het geven van deze aandacht haar veel brengt. Nadat ik mijn boodschappen in de auto heb gedaan loop ik niet naar de gebruikelijke plek naast mijn auto voor de winkelwagentjes maar loop ik zonder paraplu terug naar de ingang zodat ik haar muntje uit mijn wagentje terug kan geven. Ik heb nog steeds geen contant geld en in de winkel heb ik gepind.

Ze is bij me gebleven door haar gebaar. Vandaag ga ik terug naar de supermarkt en hoop haar daar aan te treffen. Dat doet onbaatzuchtig geven met iemand. Vaak krijg je meer terug dan dat je gegeven hebt.

De wereld van delen is een wereld van krijgen. Het is een mooie wereld.

Je vindt me ook op:

Welkom op mijn blog

Leuk dat je hier bent! Je leest hier van alles over mijn leven. Privé en werk lopen door elkaar heen, net als in het echte leven ;)
-------------------------------------------------------------
Inspireren en kennis delen daar word ik blij van. Ik veroorzaak graag bewegingen. Dit doe ik door anders te kijken en te denken, door vaste patronen los te laten zodat nieuwe dingen ontstaan.
-------------------------------------------------------------
Geregeld spreek ik over de invloed van de netwerksamenleving op ondernemen en de samenleving.
-------------------------------------------------------------
Ik ben co-founder van:

Admium Fountainheads Permanent Beta Shareforce

Categorieën

Laatste twitter berichten