Browsing articles tagged with " de ruimte soest"
May
25

Kies je voor het geluk van je kind of voor diploma’s?

Wellicht een vreemde vraag. Eigenlijk wil je het niet kiezen maar wil je beide voor je kind. Want dat is toch het allerbeste? Een diploma en een gelukkige tijd, een gelukkig leven, plezier hebben en kunnen genieten. Maar wat als dat laatste er niet is? Ga je dan alleen voor het diploma ten koste van het geluk of ga je voor het geluk ten koste van het diploma? Een dilemma waar als je er niet mee te maken hebt niet over na hoeft te denken. Maar bij onze jongste zoon werden we geconfronteerd met een steeds minder gelukkig kind.

Op een dag zit je zoon (14) in de woonkamer in de de zitzak lamlendig voor zich uit te staren en zegt; “Weet je, ik zit deze vier jaar nog wel even uit voordat ik weer over het leven ga nadenken.” Op zich niet zo’n hele rare opmerking maar met onze context sloeg dit in als een bom. Al sinds groep 5 heeft Bas buikpijn ontwikkeld doordat hij naar school moest. Hij kon aardig meekomen op school en mocht daarom ook aan allerlei plus-groepen meedoen. Dit voelde als een straf voor hem. Meer en ander werk doen met dezelfde uitkomst: “De som snap ik best alleen ik doe er nu veel langer over om deze te verklaren en dat terwijl de anderen sneller klaar zijn”. Hij vond het ook niet leuk om op deze wijze bijzonder te zijn. Hij kreeg onbegrijpelijke kwaaltjes, klachten en dat kwam soms tot uiting doordat hij boven de wc-pot aan het overgeven was. De dokter had er geen verklaring voor. Langzaam kwamen wij er achter dat het wellicht door school zou kunnen komen. Dan zit er maar een ding op een andere school zoeken. Alleen dat wilde hij beslist niet, want hij had veel vriendjes in de klas die ook bij ons in de buurt wonen. De school was bij ons om de hoek. Hij had geen hekel aan school maar alleen aan de leermethoden. Wellicht is het handig voor de context om te weten dat Bas zichzelf heeft leren lezen toen zijn 2 jaar oudere broer leerde lezen en dat als hij zich ergens in verdiepte de stof snel tot zich nam of het nou taal of rekenen was. Hij sloot zijn lagere school af met een vrij hoge score. Wij wilden het risico niet nemen om hem uit zijn sociale omgeving te halen, dat was namelijk het leukste van school voor hem. Bij een andere school zou hij misschien met lege handen; en geen leuke sociale omgeving en school niet leuk vinden. Met de lagere-school hebben we gezamenlijk gezocht naar een aanpak waar Bas goed in kon gedijen. Geen klasoverstijgend werk (dat was niet mogelijk) maar wel wat verdieping om hem uit te dagen en vooral wat andere verantwoordelijke werkzaamheden in de klas en school. Zoals helpen met kopiëren, hij zat bij het schoolpersbureau en dat soort zaken. Zo is hij toch nog redelijk goed en met wat minder kwaaltjes de lagere-school doorgelopen.

Twitter3 (1)

Dan moet je gaan zoeken naar een middelbare-school. Zijn broer zat al op het Atrium bij het tweetalig VWO en dat vond hij ook interessant. Het tweetalige sprak hem erg aan. Hij wilde de Engelse taal beter gaan beheersen dat vond hij wel een uitdaging. Alleen is het Atrium, net als 99% van de andere scholen, een vrij conservatieve school met een leraar voor de klas en dertig luisterende leerlingen die braaf huiswerk moeten maken. Ze willen daar geen zesjes cultuur en verwachten werklust en goede cijfers. Natuurlijk waren er ook andere scholen zoals het Vathorst College of de Amersfoortse Berg maar Bas was resoluut en zag hier zijn kansen. Eenmaal op school wenste hij geen hulp met huiswerk en het maken van een planning, Hij wilde de verantwoording krijgen om het allemaal zelf te doen. In eerste instantie gingen zijn cijfers op en neer maar elke keer wist hij ze goed op te halen en liet hij goede cijfers zien. Hij deed steeds het minimale van wat er van hem verwacht werd en als dat net te weinig was dan haalde hij dat wel weer op. Niets aan de hand zou je zeggen. Nou, niet echt. Zijn buikpijnen namen weer toe, hij werd apathisch en niets kon hem meer. Hij deed wat hij moest doen. Zijn onbegrip over het concept school nam toe waardoor hij steeds minder blij en vrolijk werd. Hij ging toch nog met een goed rapport naar de tweede. Eindelijk zomervakantie, dan kan even de druk eraf. Hij kon weer even zichzelf zijn. Naarmate de schooltijd dichterbij kwam nam de druk weer toe en de vrolijkheid werd minder en de kwaaltjes namen toe. Tijdens het begin van het tweede jaar moesten we hem weer een paar keer thuishouden omdat hij echt ziek was van school, je denkt eerst dat het de aanstelleritis is. Alleen als je zo slap bent dat je je bed niet meer kunt uitkomen en je ligt te rillen als een rietje dan is er meer aan de hand. Vreselijk om aan te zien. Dan zit je met je handen in het haar als ouders. Je ziet je vrolijke zoon, die zich in de vakanties ontpopt als zichzelf, afglijden in gevecht met zichzelf en het systeem. Gesprekken met school voor een andere aanpak hadden niet veel resultaat. Zij zijn er niet voor de buitenbeentjes die andere aandacht nodig hebben. Er moest iets radicaal anders, zo kon het niet langer.

Bij Permanent Beta heb ik regelmatig met Operation Education middagen georganiseerd. Zij brengen onderwijsvernieuwers bij elkaar om vernieuwingen in het onderwijs waar te maken. Daarvoor had ik de TEDtalks van Sir Ken Robinson gezien die verklaart dat het westerse onderwijssysteem zorgt voor het verlammen van de creativiteit en nieuwsgierigheid. Met deze informatie in het achterhoofd keken we naar Bas en zagen wij wat het effect van het schoolsysteem op hem was. Wij brachten het idee van een democratische school in. Maar hij wilde er niets van weten. “Ik wil niet bijzonder zijn en anders zijn.” En natuurlijk bracht hij ook weer in dat hij niet uit deze klas wilde. Maar goed, een zaadje was gepland.

Datzelfde jaar, ging na twee weken kerstvakantie, de schoolbel natuurlijk weer en dat was een omslagpunt voor hem. Hij had besloten om in een lamlendige volgzame modus te gaan. “Ik aanvaard dat ik dit allemaal moet doen van de wet. Ik doe het minimale. Huiswerk maak ik niet meer want dat vind ik geen leren. Het maakt me niet uit of ik strafwerk krijg of na moet blijven dat hoort erbij. Ik zorg dat ik over ga en na deze school begint mijn leven wel weer. Ik kom de tijd wel door.” Dat hakt erin als je dit terug ziet komen in zijn gedrag. Dat wil je niet als ouder. Je wilt dat je zoon nu leeft. Dat hij gaat sporten en zich niet gaat isoleren. Dat hij plezier maakt en niet lamlendig voor zich uit gaat staren. De eerste tijd kijk je het aan en laat je hem. Maar na zijn opmerking: “Weet je ik zit deze vier jaar nog wel even uit voordat ik weer over het leven ga nadenken.” wil je toch een verandering forceren. We hebben hem bewust proberen te maken dat het leven er elke dag is. En dat je altijd zelf de keus hebt om er iets van te maken. Daar was hij het niet mee eens. “Want elke dag moet ik naar school met bijkomend werk en dat is momenteel de basis van mij leven.” Wat moet je daar nou tegen inbrengen? Onze zorg werd alsmaar groter want het had geen positief effect op hem. Totdat hij, na de meivakantie, net nadat hij 15 jaar geworden was, bij ons kwam informeren over een andere school. Eindelijk er was een opening. Dit voelde als een doorbraak. Hij stond open voor een ander leersysteem en andere school. Voor ons altijd het uitgangspunt dat hij zonder dwang zelf de keuzes moet maken die hij denkt dat goed is. Wij willen helpen, ondersteunen, motiveren en enthousiasmeren, maar de keus moet uit hemzelf komen. Ook voor Sven zijn oudere broer. Wij sturen nooit op cijfers of controleren het huiswerk. Wel willen we helpen met huiswerk, het plannen van de agenda, etc. Wij zijn er onvoorwaardelijk voor ze maar we geloven dat iets intrinsiek gemotiveerd gedaan moet worden, het moeten eigen keuzes zijn dan staan ze er zelf achter. Als eerste dachten wij aan de democratische school waar alles radicaal anders is.

Toen we ons nog meer in dit schoolsysteem zijn gaan verdiepen bleek al snel dat dit hem zou kunnen passen als een jas. Het gaat er bij deze scholen niet om om je voor te bereiden op een leven maar het is het leven zelf al. Je leeft er niet voor later maar voor nu. Het is leren zonder dwang, testen en een curriculum. Een school zonder machtsverhoudingen. Iedereen is gelijk en iedereen beslist mee over alle regels, iedereen heeft hierin een gelijke stem. Deze scholen gaan ervan uit dat het de functie van een kind is om zijn eigen leven te leiden en eigen leerweg te bepalen en niet het leven of leerweg dat de opvoeder voor ogen heeft en wat hij/zij het beste voor het kind vindt. Leerlingen zijn vrij om te kiezen wat ze doen met hun tijd. De begeleider fungeert als een hulpbron. Het leerdoel is van de leerling zelf. Niemand kan voor of achter lopen. Een ieder volgt zijn eigen natuurlijke ontwikkeling wat leidt tot een hoger welbevinden en gemotiveerd gedrag. Het leidt tot intrinsieke motivatie waardoor leren diepgaander, makkelijker en leuker wordt. Bij deze scholen zijn er geen beloningen of straffen want dat gaat ervan uit dat presteren een doel is en niet het bekwamen. Kortom het is 180 graden anders dan het ‘normale onderwijs’ systeem. Het is een heel ander paradigma en dat is voor mijzelf in eerste instantie ook wennen. Je wilt het vergelijken met het huidige maar dat kan niet. Je verlaat deze democratische scholen niet per se met een diploma tenzij je dat zelf wilt. Wil je VWO, HAVO of VMBO examen doen dan kan dat. Je hebt een vraagplicht en dat betekent niet dat ze daarna alles voor je regelen, wel begeleiden je tot de goede keuze die uit jezelf komt. Wel moet je zelf veel regelen en dan ondersteunen ze je om dat te behalen. Lessen zijn optioneel als je er geen zin in hebt of iets anders wilt doen dan kan dat. Niemand bepaalt jouw pad. Dat ontstaat vanzelf, het gaat uit van de autonomie van de leerling. Je uren deel jezelf in als je er maar 26 per week hebt en de woensdag heb je vrij inclusief tien snipperdagen. Is dit systeem nieuw? Nee hoor, alleen wat minder bekend en het is particulier en dat maakt de keus moeilijker. De onderwijsinspectie weet niet zo goed wat ze ermee aan moeten. Onze eigen Beatrix heeft op de voorloper van de democratische school gezeten.

Bas was vlak na de meivakantie van 2014 naar de open dag bij de democratische school “De Ruimte” in Soest gegaan. Ze bestaan inmiddels meer dan twaalf jaar en krijgen goede beoordelingen van de onderwijsinspectie. Bas zijn eerste reactie was; “Awesome”. Er viel een druk van hem en ons af. Het werd direct duidelijke: Dit is zijn weg.

Na het bezoek aan deze school zei hij: “Ik ga de eerste paar maanden rustig aan doen om even tot rust te komen”, dat zegt genoeg. Hij was er aan toe en wil eerst even rust. Op de Ruimte noemen ze dat ontscholen, de een heeft er langer de tijd voor nodig dan de ander. Al jaren moest hij leven in een structuur dat hem verlamde en demotiveerde. We zagen hem na een paar weken al ontkiemen en hij kreeg er weer zin in. Zelfs die 11km fietsen vindt hij geen probleem. En dat is, geloof me, heel veelzeggend want hij wilde bijna niets meer. Er wordt les gegeven in oa Sterrenkunde en Filosofie. En die lessen wil hij wel volgen. Verrassend om te horen dat hij zin heeft om lessen te volgen.

Afgelopen tijd ben ik tijdens verschillende gesprekken over deze keus voor gek verklaard dat ik mijn kind niet ‘aflever’ met een concreet diploma, wat overigens wel tot de mogelijkheden behoort voor elk niveau. Ook vrienden en klasgenoten van Bas snappen zijn keus niet en hier ondervond hij druk van.

Bas zelf zegt; “Het huidige schoolsysteem lijkt wel een religie, iedereen gelooft dat dit het beste voor je is. Dat school je voorbereidt op het leven, het leven met een goede baan. Maar wat is een goede baan? Dat is toch iets doen wat je leuk vindt. En dat ga ik op deze school nu al doen.”

Eigenlijk heeft hij gelijk. Net als bij veel religies is het moeilijk om uit je eigen denkkader te stappen. Helemaal als geloof wordt gezien als ‘de waarheid’.

De waarheid is relatief. Gaat de zon op of onder? Zeg het maar….

Bij Bas gaat de zon gelukkig weer op. Wij kiezen nu voor het geluk. En die diploma’s dan? Dat zien we dan wel weer. Zelf was ik een school-drop-out en ben toch aardig terecht gekomen. En wat is eigenlijk goed terecht komen?

Update:
Naar aanleiding van mijn dit blog kreeg ik veel appjes, dm en FB berichten van ouders van wie hun kinderen ook worstelen met het huidige schoolsysteem. Ik kan alleen maar uit eigen ervaring spreken. Bas heeft zichzelf in hele korte tijd weer teruggevonden en is van een redelijk apathisch persoon een actief persoon geworden. Zelfs zo actief in plannen maken dat hij afgelopen week met een vriendje van Maastricht naar Friesland is gefietst in 6 dagen. Dit was nooit gebeurd als deze knip niet in zijn leven was gemaakt.

Update:
In de zomer van 2015 is hij met een groepje van school met de trein naar Berlijn gegaan en van Berlijn naar Warschau gefietst, 600km. Ze gingen naar de EUDEC waar alle democratische scholen in Europa samenkomen. En daar wilden ze bij zijn. Bas heeft zichzelf terug gevonden en zoekt steeds het avontuur. Hij heeft het liften als ultiem middel van vervoer ontdekt. Hij gaat deze zomer (2016) al liftend naar een Sziget, een festival in Hongarije, gewoon voor het avontuur. Ester en ik krijgen vele spiegels voor. Natuurlijk vinden wij dit soort dingen eng. Maar wij willen niets verbieden, vooral als het is dat we onze eigen angst projecteren. We proberen wel de goede vragen te stellen zodat het veilig en doordacht gebeurt. Maar Bas heeft zijn vrijheid gevonden en die geeft hij niet meer terug. Prachtig om te zien.

Kortom ik gun het ieder kind om zichzelf te ontdekken en te ontwikkelen via hun eigen intrinsieke leerweg. In ieder geval is het goed dat er steeds meer alternatieven ontstaan. Nu ook in Eindhoven http://www.doe040.nl/uncategorized/het-is-zover/

Je vindt me ook op:

Welkom op mijn blog

Leuk dat je hier bent! Je leest hier van alles over mijn leven. Privé en werk lopen door elkaar heen, net als in het echte leven ;)
-------------------------------------------------------------
Inspireren en kennis delen daar word ik blij van. Ik veroorzaak graag bewegingen. Dit doe ik door anders te kijken en te denken, door vaste patronen los te laten zodat nieuwe dingen ontstaan.
-------------------------------------------------------------
Geregeld spreek ik over de invloed van de netwerksamenleving op ondernemen en de samenleving.
-------------------------------------------------------------
Ik ben co-founder van:

Admium Fountainheads Permanent Beta Shareforce

Categorieën

Laatste twitter berichten